Starostwo powiatowe planuje wybudować Centrum Archeologiczne Rydno

piątek, 2 sierpnia 2013

Na ostatniej sesji rady powiatu zaprezentowano koncepcję budowy centrum archeologicznego, które miałoby powstać na terenie rezerwatu Rydno.

Powiat już pozyskał działkę przy ul. Łyżwy pod tą inwestycję. Koszt budowy centrum oszacowany został na ok. 8 milionów złotych. 85% z tej kwoty miałoby pochodzić z dotacji z tzw. „funduszy norweskich”, a pozostałą część wyłoży powiat. Starostwo ocenia bardzo wysoko szansę na uzyskanie tych środków, ale jeśliby tak się nie stało, pieniędzy będzie szukać gdzie indziej. O tym, czy dotacja zostanie przyznana, dowiemy się najprawdopodobniej w tym roku. Jeśli tak – prace ruszą w przyszłym roku.

Na centrum składać się będzie kompleks konferencyjno-wystawienniczy na terenie rezerwatu przy ul. Łyżwy oraz ośrodek badawczy w budynku po Ośrodku Badań Rozwojowych Mesko, który znajduje się przy ul. Legionów. Przy centrum wystawienniczym powstanie ekspozycja terenowa, zbudowane zostaną drogi dojazdowe, ścieżki rowerowe i parkingi. W budynku OBR pracować będą studenci i pracownicy Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, którzy będą nie tylko prowadzić badania wykopaliskowe na terenie rezerwatu, ale również brać udział w prowadzeniu centrum.

Odpowiadając na zastrzeżenia opozycyjnych radnych, Artura Berusa, Jacka Jeżyka i Leszka Lepiarza, odnośnie kosztów utrzymania centrum już po jego uruchomieniu, starosta Michał Jędrys zapewnił, że nie powstanie żadna odrębna instytucja do jego prowadzenia. Co do kosztów, mają one być zbliżone do obecnie ponoszonych, m.in. na organizację pikniku archeologicznego, który odbywa się na terenie rezerwatu co roku. W wydatkach tych partycypował będzie także Uniwersytet Warszawski. Dodatkowo, centrum będzie prowadzić działalność komercyjną. Starosta przekonywał, że obecnie w powiecie nie ma żadnego „eksportowego” obiektu turystycznego. – Jeżeli chcemy do Skarżyska przyciągnąć turystów to musimy od czegoś zacząć. Centrum będzie połączeniem wiedzy i nauki z przedsięwzięciem komercyjnym – uzasadniał Michał Jędrys.

Rydno - rezerwat archeologiczny rozciągający się wzdłuż rzeki Kamiennej od północno-wschodniej części Skarżyska aż po górę Św. Rocha pod Wąchockiem, obejmujący zespół głównie paleolitycznych osad przemysłowych oraz kopalnię hematytu – minerału używanego jako naturalny pigment do wyrobu czerwonej farby (czerwona ochra), biżuterii oraz drobnej galanterii artystycznej i żałobnej.

Pierwsze badania na terenie Rydna przeprowadzono w 1912 roku. Rezerwat utworzono w 1957 r., a do rejestru zabytków wpisany został w 1986 r. Podczas badań odkryto wiele krzemiennych przedmiotów wytworzonych przez ówczesnych ludzi kultury mustierskiej, która rozwijała się od ok. 300-200 tys. do ok. 40 tys. lat temu. Ze względu na silne ochłodzenie klimatu, ludzie na pewien czas zniknęli z tego obszaru, a teren pokryła zmarzlina oraz tundra. Gdy klimat dostatecznie się ocieplił, w miejsce przedstawicieli kultury mustierskiej pojawiła się ludność kultury hamburskiej, trudniąca się łowiectwem i wędrująca za stadami zwierząt. Ponieważ nie prowadzili osiadłego trybu życia, chronili się w prostych szałasach zbudowanych z lekkich żerdzi, których ślady zachowały się na terenie rezerwatu.

Dalsze ocieplanie klimatu spowodowało przesunięcie się na północ linii lasów i tym samym dało początek napływowi nowej ludności, trudniącej się łowiectwem leśnym. Na terenie Rydna odkryto ślady jej działalności w postaci grotów strzał, pozostałości po obozowiskach oraz odkrywkowych kopalniach hematytu, uważanych za jedne z ważniejszych stanowisk archeologicznych w Polsce. W czasie wykopalisk natrafiono ponadto na skupiska narzędzi wykonanych z krzemienia czekoladowego.

Schyłek paleolitu nie przyniósł kresu osadnictwa na terenie Rydna – ślady swojej bytności na tym obszarze pozostawiły po sobie także inne, późniejsze kultury. Jedną z nich jest datowana na drugą połowę 8 tysiąclecia p.n.e. kultura komornicka, która trudniła polowaniem na zwierzynę leśną oraz rybołówstwem i zbieractwem. Z tego okresu zachowały się ślady pojedynczych obozowisk oraz krzemienne narzędzia o rozmiarach wyraźnie mniejszych w porównaniu z narzędziami kultur wcześniejszych.

Od 2005 r. na terenie rezerwatu rokrocznie odbywa się piknik archeologiczny, którego organizatorem jest Stowarzyszenie „PraOsada Rydno” oraz lokalne instytucje samorządowe.

Zobacz relację z ostatniego Pikniku Archeologicznego Rydno: Piknik archeologiczny Rydno, czyli lekcja prehistorii na łonie natury

Podczas pikniku inscenizowane są m.in. obrzędy z życia ludzi, którzy zamieszkiwali te tereny przed tysiącami lat

Paweł Wełpa

Dodaj komentarz:

Zaloguj się przez Facebooka

lub